İcra ve İflas Hukuku Kapsamında Borçların Yeniden Yapılandırılması ve İflas Süreci
2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK) kapsamında düzenlenen iflas ve konkordato kurumları, borçlu ile alacaklı arasındaki dengeyi korumayı amaçlayan külli icra hukukuna tabi müesseselerdir. 2026 yılı itibarıyla dijitalleşen yargı süreçleri ve uzmanlaşmış mahkemelerin dinamikleriyle bu süreçlerin yönetimi stratejik bir önem kazanmıştır.
1. Konkordato Müessesesi ve Mali İyileştirme
Konkordato; dürüst borçlunun, alacaklılarıyla mahkeme gözetiminde yaptığı bir borç yapılandırma anlaşmasıdır. 2026 yılı uygulamalarında sadece bir “borç erteleme” değil, bir “işletme rehabilitasyonu” olarak görülmektedir.
A. Başvuru Şartları ve Gerekli Belgeler
Konkordato talebinde bulunabilmek için borçlunun mali durumunu ispatlayan belgeleri mahkemeye sunması zorunludur.
- Konkordato Ön Projesi: Borçların hangi vadede, hangi oranda ve hangi kaynaklarla ödeneceğini gösteren somut plan.
- Bağımsız Denetim Raporu: Belirli bir mali büyüklüğü aşan şirketler için projenin uygulanabilirliğini tasdik eden makul güvence raporu.
- Malvarlığı ve Gelir Tabloları: Şirketin veya şahsın tüm aktif ve pasiflerini gösteren güncel mizanlar.
B. Mühlet Süreçleri ve Koruyucu Tedbirler
- Geçici Mühlet: Mahkeme, dosyanın eksiksiz olduğunu tespit ettiğinde 3 aylık bir koruma dönemi başlatır ve bir Konkordato Komiseri atar.
- Kesin Mühlet: Geçici mühlet sonunda projenin başarıya ulaşabileceğine dair olumlu rapor sunulması halinde mahkemece 1 yıllık kesin mühlet verilir.
- Hukuki Korumalar: Mühlet süresince borçlu aleyhine yeni icra takibi başlatılamaz; mevcut takipler durur. Ancak işçi alacakları ve nafaka borçları bu korumanın istisnasını teşkil eder.
2. İflas Hukuku ve Tasfiye Rejimi
İflas, borçlunun tüm malvarlığının paraya çevrilerek alacaklılar arasında bir sıra cetveline göre paylaştırıldığı ağır bir tasfiye usulüdür.
A. İflas Yolları ve 2026 Uygulamaları
- Takipli İflas: Alacaklının iflas ödeme emri ile başlattığı süreçtir.
- Doğrudan İflas: Şirketin borca batıklığının tespiti halinde (İİK m. 179) bizzat borçlu veya alacaklı tarafından talep edilebilir.
- Hızlı Tasfiye Usulü: 2026 yılındaki güncellemelerle, karmaşık olmayan dosyalarda elektronik tebligat ve e-İhale sistemleri aracılığıyla tasfiye süreçleri hızlandırılmıştır.
B. İflasın Hukuki Sonuçları
İflas kararı ile borçlu “müflis” sıfatını alır. Tüm hak ve alacakları İflas Masası‘na dahil olur ve yönetim yetkisi iflas idaresine geçer.
3. Mahkeme Süreci: İspat, Deliller ve Usul
A. Görev ve Yetki
İflas ve konkordato davalarında görevli mahkeme, borçlunun muamele merkezinin bulunduğu yerdeki Asliye Ticaret Mahkemesi‘dir.
B. Delillerin İbrazı ve İspat Yükü
- Borca Batıklık Bilançosu: Şirketin tüm varlıklarının rayiç değerlerle borçları karşılamaya yetmediğini ispat eden teknik tablo.
- Bilirkişi İncelemesi: Mahkeme, uzman bilirkişiler marifetiyle borçlunun ticari defterlerini ve mali tablolarını denetler.
- Zamanaşımı: İflas davası açma hakkı, ödeme emrinin kesinleşmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır.
4. Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Soru 1: Konkordato ilanı şirketin faaliyetlerini durdurur mu? Cevap: Hayır. Aksine konkordato, şirketin ticari hayatını sürdürmesini amaçlar. Şirket yönetimi komiser denetiminde faaliyetlerine devam eder.
Soru 2: İflas masasına giren mallar nasıl satılır? Cevap: 2026 yılı itibarıyla taşınır ve taşınmaz tüm varlıklar, UYAP üzerinden gerçekleştirilen Elektronik Satış Portalı aracılığıyla, şeffaf bir artırma usulüyle satılır.
Soru 3: Konkordato kararı borçların bir kısmından vazgeçilmesi demek midir? Cevap: Projede öngörülmüşse ve alacaklılar tarafından kabul edilip mahkemece tasdik edilmişse, borçların bir kısmından feragat (tenzilat) veya vade yayımı (vade konkordatosu) söz konusu olabilir.
Soru 4: İşçi alacakları mühletten etkilenir mi? Cevap: İİK m. 206 uyarınca imtiyazlı alacak sayılan işçi alacakları için konkordato mühleti süresince de takip yapılabilir ve borçluya karşı işlem tesis edilebilir.
Soru 5: Hangi durumlarda hileli iflas suçu oluşur? Cevap: Borçlunun alacaklılarını zarara uğratmak kastıyla mal kaçırması, kayıtları tahrif etmesi veya sahte borçlar yaratması durumunda Türk Ceza Kanunu kapsamında hileli iflas suçu gündeme gelir.
5. Uygulama ve İcra Örnekleri
- Örnek 1: Mali darboğaza giren bir dış ticaret firmasının, %20 tenzilat ve 36 ay vade içeren konkordato projesinin kabul edilmesiyle operasyonel varlığını koruması.
- Örnek 2: Özkaynakları erimiş ve iyileşme ümidi kalmamış bir sermaye şirketinin, yönetim kurulu kararıyla mahkemeye başvurarak doğrudan iflas yoluyla kontrollü tasfiyesi.
Yasal Uyarı: Bu sayfa, Türkiye Barolar Birliği’nin Reklam Yasağı Yönetmeliği’ne uygun olarak, 2026 yılı mevzuat verileriyle sadece bilgilendirme amaçlı hazırlanmıştır. Sayfadaki bilgiler hukuki mütalaa teşkil etmez. Her somut vaka kendi özelinde değerlendirilmeli ve hak kayıplarının önlenmesi adına mutlaka profesyonel hukuki destek alınmalıdır.
